Aya Sofya Camii (Hagia Sophia Grand Mosque)
Diğer adları: Hagia Sophia
Bizans döneminde katedral olarak yapılan ve günümüzde cami olarak kullanılan tarihî yapı
Temel bilgiler
- Yapım yılı
- 532
- Mimar
- Isidore of Miletus ve Anthemius of Tralles
- Minare
- 4
- Kapasite
- 20.000 kişi
- Vakıf/Kurum
- I. Justinianos
🧭 Bu camide neler var?
Gittiyseniz işaretleyin; yeterince onaylanan bilgiler herkese gösterilir ve filtrelerde kullanılır.
Genel Bakış
Aya Sofya, Bizans döneminde (532-537) büyük bir kilise olarak inşa edilmiş; mimarisi ile dönemin en ileri tekniklerini barındırmıştır. Osmanlı döneminde (1453’ten itibaren) camiye çevrilmiş, 1935’te müze yapılmış, 2020’de tekrar cami olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Tarihçe
360 yılından itibaren buraya önce kilise yapılmış, 532-537 yıllarında Justinianus döneminde günümüzdeki büyük yapı inşa edilmiştir. 1453’te II. Mehmet İstanbul’u fethedince Aya Sofya’yı cami olarak kullanmaya başlamış; daha sonra 1935’te müze hâline getirilmiş; 2020’de tekrar cami statüsüne dönüşmüştür.
Kitabe
360 yılından itibaren buraya önce kilise yapılmış, 532-537 yıllarında Justinianus döneminde günümüzdeki büyük yapı inşa edilmiştir. 1453’te II. Mehmet İstanbul’u fethedince Aya Sofya’yı cami olarak kullanmaya başlamış; daha sonra 1935’te müze hâline getirilmiş; 2020’de tekrar cami statüsüne dönüşmüştür.
Hikâye
Bu bölüm rivayet ve anlatılara dayanır; belgelenmiş tarih değildir.
Aya Sofya, mimarisiyle “dünyanın kubbesiyle en büyük yapılarından biri” olarak kabul edilir ve birçok mimari yapı için ilham kaynağı olmuştur.
Vikipedi'den
Ayasofya, resmî adıyla Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi, İstanbul'un Fatih ilçesinde kiliseden çevrilmiş bir camidir. Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından, 532-537 yılları arasında inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olmuştur. 1453 yılında İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra II. Mehmed tarafından camiye dönüştürülmüştür. Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1934 yılında yayımlanan kararname ile tadilat çalışmasına alınmış, 1935 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile müzeye dönüştürülme kararı alınıp müzeye dönüştürülmüş, kazı ve tadilat çalışmaları başlatılmış ve 1935'ten 2020'ye kadar müze olarak hizmet vermiştir. 2020'de tekrar camiye çevrilmiş, 2024'te ise caminin üst katı bir müze olarak hizmet vermeye başlamıştır.
Ayasofya, mimari bakımdan merkezî planı birleştiren kubbeli bazilika tipinde bir yapı olup kubbe geçişi ve taşıyıcı sistem özellikleriyle mimarlık tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak ele alınır. Hristiyanlar için hem sembolik hem de eksen olma anlamının yanında, turistik ve ruhsal bir çekim merkezidir.
Ayasofya adındaki "Aya" sözcüğü "kutsal" anlamına gelir. "Sofya" sözcüğü ise Grekçede "bilgelik" anlamındaki sophos sözcüğünden gelir. Dolayısıyla "Aya Sofya" adı, Nasıralı İsa'ya atfen "Kutsal Bilgelik" ya da "İlahî Bilgelik" anlamına gelmekte olup Hristiyan ilahiyatında Tanrı'nın üç niteliğinden biri sayılır. Miletli İsidoros ve Trallesli Antemius'un yönettiği Ayasofya'nın inşaatında yaklaşık 10.000 işçinin çalıştığı ve İmparator I. Justinianus'un bu iş için büyük bir servet harcadığı belirtilir. Bu çok eski binanın bir özelliği; yapımında kullanılan bazı sütun, kapı ve taşların binadan daha eski yapı ve tapınaklardan getirilmiş olmasıdır.
Kaynak: Vikipedi, “Ayasofya” maddesi; CC BY-SA 4.0 lisansıyla, değiştirilmeden alıntılanmıştır. Devamını Vikipedi'de okuyun ↗ · CC BY-SA 4.0
Kaynaklar
Wikipedia (ar): https://ar.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%8A%D8%A7_%D8%B5%D9%88%D9%81%D9%8A%D8%A7
Wikipedia (de): https://de.wikipedia.org/wiki/Hagia_Sophia
Wikipedia (en): https://en.wikipedia.org/wiki/Hagia_Sophia
Wikipedia (es): https://es.wikipedia.org/wiki/Santa_Sof%C3%ADa
Wikipedia (fa): https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%DB%8C%D8%A7_%D8%B5%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%87
Wikipedia (fr): https://fr.wikipedia.org/wiki/Sainte-Sophie_(Constantinople)
Wikipedia (id): https://id.wikipedia.org/wiki/Hagia_Sofia
Wikipedia (ru): https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B8_(%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C)
Wikipedia (tr): https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayasofya
Wikipedia (ur): https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%DB%8C%D8%A7_%D8%B5%D9%88%D9%81%DB%8C%DB%81